Không ít người đi kiện vài năm, tới ngày bản án có hiệu lực thì thở phào, tưởng mọi chuyện đã xong. Thật ra một hành trình khác mới bắt đầu: đưa những gì bản án đã tuyên trở thành tiền, tài sản trong tay mình. Bài này giải thích thi hành án dân sự diễn ra thế nào và người thắng kiện nên chủ động gì để không phải chờ mòn mỏi.
Bản án có hiệu lực không có nghĩa là tự động nhận tiền
Nếu bên thua không tự nguyện trả, người được thi hành án phải nộp đơn yêu cầu thi hành án tại cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền. Không có đơn thì cơ quan thi hành án thường không tự tổ chức thi hành (trừ một số khoản cơ quan chủ động thi hành theo luật). Việc nộp đơn có thời hạn, để quá hạn có thể mất quyền yêu cầu.
Luật Thi hành án dân sự 2025 có gì mới
Luật Thi hành án dân sự 2025, có hiệu lực từ 1/7/2026, có cơ sở dữ liệu thi hành án, cho phép làm thủ tục và thông báo trên môi trường số, và quy định người được thi hành án có quyền được thông báo về việc thi hành án. Từ 1/10/2026, Tòa án cũng phải công khai nhiều thông tin hơn về thụ lý, phiên tòa và bản án.
Quá trình thi hành án thường đi qua những bước nào
- Tiếp nhận đơn, ra quyết định thi hành án.
- Thông báo cho bên phải thi hành án tự nguyện thi hành trong thời hạn luật định.
- Xác minh điều kiện thi hành án: tài sản, tài khoản, thu nhập của bên phải thi hành.
- Áp dụng biện pháp bảo đảm, cưỡng chế nếu không tự nguyện: phong tỏa tài khoản, khấu trừ thu nhập, kê biên tài sản.
- Định giá, bán đấu giá tài sản đã kê biên, chi trả tiền cho người được thi hành án.
Hồ sơ hay đứng lâu nhất ở bước 3 và 5: chưa tìm ra tài sản, hoặc tài sản đang có tranh chấp, thế chấp.
Người thắng kiện nên chủ động gì
- Nộp đơn yêu cầu thi hành án đúng hạn, giữ lại giấy biên nhận.
- Mọi đề nghị với cơ quan thi hành án làm bằng văn bản, kể cả đề nghị được thông báo tiến độ.
- Biết tài sản nào của bên phải thi hành án (đất, nhà, xe, tài khoản, nơi làm việc) thì cung cấp cho chấp hành viên, càng cụ thể càng tốt.
- Lưu lại toàn bộ thông báo, quyết định nhận được.
- Thấy hồ sơ chậm bất thường thì có quyền khiếu nại theo quy định.
Câu hỏi thường gặp
Bên thua không có tài sản thì sao?
Cơ quan thi hành án có thể ra quyết định về việc chưa có điều kiện thi hành. Khi phát hiện bên kia có tài sản, người được thi hành án yêu cầu thi hành tiếp.
Bên thua tẩu tán tài sản trước khi thi hành án thì làm gì?
Báo ngay cho chấp hành viên kèm chứng cứ. Giao dịch tẩu tán có thể bị yêu cầu tuyên vô hiệu; hành vi cố ý không chấp hành án trong một số trường hợp có thể bị xử lý hình sự.
Lời dặn của luật sư: Bản án viết thuyết phục đến đâu cũng chỉ bảo vệ được mình khi những gì nó tuyên được thực hiện trên thực tế. Nộp đơn đúng hạn, chủ động cung cấp thông tin tài sản, và làm việc với cơ quan thi hành án bằng văn bản.
Hồ sơ của anh chị có tình tiết riêng và cần người đi cùng từ đầu? Xem thêm cách văn phòng hỗ trợ tại trang luật sư dân sự, hoặc liên hệ văn phòng để được trao đổi cụ thể.
Bài viết liên quan
- Thủ tục khởi kiện đòi nợ: hồ sơ và các bước
- Đặt cọc mua đất: khi nào mất cọc, phạt cọc, đòi lại được?
Bài viết nêu nguyên tắc chung theo quy định hiện hành, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp.